Aşure

En sevdiğim tatlılardan biridir aşure. İçindeki birbiriyle alakasız, onca malzemenin muhteşem uyumudur benim için. "Bunlar birbiriyle olmaz" genellemesinin yanlışlığını ispatlarcasına, gözü okşayan bir lezzet bombasıdır.

Bu kadar çok sevilen ve bilinen aşurenin belirli bir tarifi yoktur aslında, tarifler damak tadına ve alışkanlıklara göre değişir.

Wikipedia'ya göre, geleneksel olarak, en az 7 maddeden oluşması gerekir. Bazıları adından dolayı 10 madde ile yapılması gerektiğini söyler. Aleviler ise hep 12 madde kullanarak aşure yapar.

Temel olarak su, buğday, nohut, toz şeker, fasulye ve pirinç kullanılarak yapılır. Süsleme amacı ile ceviz, fındık, fıstık, badem, nar, susam ve tarçın gibi çeşitli kuruyemiş, meyve ve baharatlar kullanılır. Tarifi hiçbir hayvansal ürün içermediği için vegandır.

Aşure, Türkiye'nin mutfak geleneğinin yanı sıra, birçok ülkede, Hıristiyan ve Yahudi kültürlerin bir parçası olarak da çeşitli isimler altında hazırlanmaktadır.

Aşure, Ermeni  ve Rum kültüründe de vardır. Ermeniler, 6 Ocak'ta "anuş-abur" yaparken; Rumlar, buğday, kuru üzüm ve bal ile yaptıkları "koliva"yı kilise kapısında dağıtıp ortasına bir mum diktikleri bir tabakla mezarın başına yerleştirirler.

Alevi kültüründe, Kerbela Savaşı'nda Hüseyin'in öldürüldüğü günde aşure pişirilmesi ile aşurenin hiçbir hayvansal ürün içermemesi arasında bağlantı kurulur ve şiddet genel olarak protesto edilir. Aleviler, her sene aşurelerini pişirip konu komşu ile paylaştıkları Muharrem ayında, 12 gün boyunca etin tüketilmediği bir oruç tutarak öldürmenin her türlüsünün (besin için kesilen hayvan dahil) şiddet olduğunu idrak ederler.

İnternette bir çok tarif var aşure ile ilgili. Birçoğunu okudum, kıyasladım. Sonuçta, hepimiz, aslında annemizin yaptığı yemeklerin tadını arıyoruz ömür boyu. O yüzden, canım annemden de destek alarak bazı yerleri değiştirdim. Tarif, yemektarifleri.com sitesinde de var, okumak isterseniz buraya tıklayabilirsiniz. Ama orijinali Vanilins.com'da, okumak için buraya tıklayın.

Allahım tekrarını nasip etsin, sağlıkla, huzurla ve keyifle...

AŞURE

Malzemeler :

2 su bardağı buğday,
1 su bardağı kuru fasulye,
1 su bardağı nohut,
2 su bardağı kuru kayısı,
Yarım su bardağı kuru üzüm,
15 adet kuru incir,
Yarım çay bardağı kuş üzümü,
100 gr tuzsuz badem,
100 gr tuzsuz fıstık,
3.5 su bardağı toz şeker,

Üzeri için :
Fındık,
1 adet nar,
Tarçın,
Kavrulmuş susam,

Yapılışı :

1 gece önce buğday, kuru fasulye ve  nohudu sıcak suya ayrı ayrı ıslattım.

Sabah sularını değiştirip yine ayrı ayrı haşladım. Sularını değiştirmek önemli, çünkü özellikle buğdayın suyu aşuremizin suyunu karartır.

Haşladığım buğdayı bol suda yıkayıp, suyunu süzdüm. Buğdayı, nohudu ve kuru fasulyeyi düdüklü tencereye koyup, 7 su bardağı su ilave ettim ve yaklaşık 20 dakika haşladım.

Bu arada, incirleri küçük küçük doğrayıp haşladım ve suyunu süzerek yıkadım.

Kuş üzümlerini 5 dakika kaynattım ve suyunu süzerek yıkadım.

Kayısıları küçük küçük doğrayıp 2 su bardağı suda şişene kadar haşladım. Suyunu dökmeyeceğiz.

Sarı üzümleri 1 su bardağı suda şişene kadar haşladım. Suyunu dökmeyeceğiz.

Tuzsuz badem ve tuzsuz fıstığı 5'er dakika kaynatıp kabuklarını soydum.

Haşlanan buğdayın, kuru fasulyenin ve nohudun üzerine tekrar 7 su bardağı su ilave edip 15 dakika daha orta ateşte kaynattım.

Daha sonra toz şekeri ilave edip 15 dakika daha kaynattım ve içine suyuyla beraber kuru üzümleri, suyuyla beraber haşlanmış kayısıları, kuru incirleri, kuş üzümlerini, badem ve fıstıkları ilave ettim. Kuru incirin ve kuş üzümünün suyunu aşuremizin suyunu karartmaması için kullanmadım. Eskilerin ifadesiyle, birbiriyle özleşmesi için bir taşım kaynattım.

Aşureyi kaselere paylaştırdım. Üzerlerini nar, fındık, tarçın ve kavrulmuş susam ile süsledim.

Afiyet olsun.

Patlıcanlı sos

Bu sene pek bir hoşuma gidiyor bu kışlık sosları yapmak. Bu tarif de buradaki sevgili dostum, ablam Şükran ablamdan.

Malzemeler:
1 kg domates
1 kg patlıcan
Yarım kilo kırmızı biber
Yarım kilo yeşil biber
1 baş sarımsak
Tuz
Zeytinyağı

Önce patlıcanları ve kırmızı biberleri közledim, kabuklarını soyup küçük küçük doğradım.

Yeşil tatlı biberleri- isterseniz acı biber ile karışık kullanabilirsiniz- doğrayıp yağda kavurdum.

 

Sarımsakları biraz tuz ilavesiyle iyice dövdüm.

 

Domateslerin kabuklarını soyup blendırdan geçirdim. Tuz ve zeytinyağı ilavesiyle kaynatıp, soyup doğradığım köz patlıcan ve kırmızı biberi, yağda kavurduğum yeşil biberi, dövülmüş sarımsağı ekledim. Eskilerin deyimiyle bir taşım kaynattım. Kavanozlara doldurup, yeni kapakla kapatıp soğuyana kadar ters çevirdim.

Afiyet olsun.

Ev yapımı zeytin

Zeytin kuşkusuz dünyanın en lezzetli, en şifalı yiyeceklerinden biri. Ev yapımı zeytin ise en lezzetlisi.

Son birkaç senedir, sonbaharda zeytinimi kendim yapıyorum.

Pazardan aldığım Gemlik veya Tavşan yüreği cinsi zeytinleri önce bıçakla 3-4 yerinden boylamasına kesiyorum. Bidonların içine koyup suyla dolduruyorum. Sonra, yaklaşık 1 hafta boyunca, günde bir defa suyunu değiştiriyorum. Bazı cinslerin acısı 5 günde, bazılarının acısı 8 günde çıkıyor. O yüzden mutlaka tadına bakın. Acısı çıkıp, zeytin lezzetlenince kaya tuzu ile bol tuzlu bir su hazırlıyorum. Kimileri içine limon tuzu veya zeytin dilimleri ilave ediyorlar. Ben koymuyorum bunları, daha lezzetli oluyor gibi geliyor bana. 

Tuzlu suyunu hazırladıktan sonra zeytininiz hemen yenmeye hazır. Daha uzun süre saklamak istiyorsanız, tuzunu biraz daha fazla ilave edeceksiniz. Bir püf noktası da, daha önceden turşu kurduğunuz bidonları zeytinde kullanmayın.

 Afiyet olsun.

 

Pesto Sos

İtalyan mutfağını çok severim. İncecik pizzalar, o güzelim makarnalar... Bence, bizim mutfağımız ile de çok ortak yönleri var. İnce hamurlu pizza bizde lahmacun; kalın hamurlu pizza bizde pide; makarna bizde erişte.

Ama işte o soslar yok mu? Nefisler... Ve bizim mutfağımızda pek yoklar... Hele, pesto sos belki de en lezzetli olanı.

Pesto "ezilmiş" demek İtalyanca'da. Yapması da hiç zor değil. Sonuçta tüm tarifler internette mevcut. Önce araştırdım, sonra bulduğum 3-4 tarifi kıyasladım, yorumları okudum. Ve aşağıda yazdığım tarifi yaptım. Bu arada, internetteki en güzel tarif Café Fernando'ya ait. Okumak isterseniz buraya tıklayın.

Pesto Sos için Malzemeler:

 

2 demet taze fesleğen

2 paket dolmalık fıstık

7-8 diş sarımsak

1 çay bardağı rende parmesan peyniri

(Ben Migros markalı eski kaşar kullandım. Parmesan peyniri bana çok tuzlu geliyor.)

1 su bardağı zeytinyağı

2-3 çay kaşığı tuz

Yapılışı :

Fesleğenleri yıkayın, kurutun.

 

Dolmalık fıstıkları teflon tavada hafif rengi dönene kadar kavurun.

 

Ve tüm malzemeleri blendırdan geçirin.

 

Cam kavanozlarda saklayın. Buzdolabında 10-15 gün, derin dondurucuda yaklaşık 3 ay saklayabilirsiniz. Buzdolabı poşetlerine porsiyonluk olarak da koyabilir, dondurucuya öyle koyabilirsiniz. Yerken üzerine ceviz serperseniz tadına doyum olmaz.

En keyiflisi ise, dostlarla muhabbetle içilen bir bardak şarap eşliğinde, pesto soslu makarna yemek belki de...

Afiyet olsun.

 

Kışlık Domateslerim

Sonbahar geliyor, akşamlar hafif hafif üşütmeye başladı. Eylül ayında kış kendini hatırlatırken, "kış hazırlığını yapmayı unutma :)" diye de kulağa fısıldıyor.

Her sene Eylül ayında, en severek yaptığım şey domates soslarım. Kışın kavanozları açıp, mis gibi domates kokusu ve lezzetiyle yaptığım çorbaların, makarnaların tadına doyum olmuyor çünkü :)

 

Herkesin kendine göre bir tarifi ve püf noktaları var. Bu yazıda bunları yazmak istiyorum şimdi.
 

Öncelikle, her domatesten yapabilirsiniz sosunuzu. Ama, en başarılı sonucu sırık domates diye bilinen, ince uzun domates çeşidiyle alıyorsunuz. Çünkü, bu domates çeşidi etli ve susuz, yani yaptığınız sos daha koyu ve lezzetli oluyor. 
 

Domatesleri yıkayıp, çatalla üzerlerini 5-6 defa deliyorum. Kaynayan suyun içine atıp, yaklaşık 5 dakika kaynatıyorum. Bu şekilde kabuklarını soymak çok kolaylaşıyor. Bazı tariflerde, kabukları soymuyorlar. Ancak, özellikle bu devirde kabukların sağlıklı olmadığını düşünüyorum. Tarımsal üretimde maalesef, o kadar çok kimyasal madde kullanılıyor ki, yıkayarak arındırmak mümkün değil.

Kabuklarını soyduğum domatesleri, blendırdan geçiyorum ve büyükçe bir tencereye alıyorum. Her 5 kilo için, yaklaşık bir çay bardağı zeytinyağı ve 3-4 tatlı kaşığı tuzu tencereye ilave ediyorum. Orta hararetli ateşte yaklaşık 15-20 dakika pişiriyorum. Bu süreyi geçmeyin, çünkü tadı ve kokusu salçaya dönüveriyor. O da güzel elbette, ama amacımız kışın, o güzelim yaz domatesinin kokusunu almak, öyle değil mi?

 

Altını kapattıktan sonra da, temiz kavanozlara sıcak sıcak doldurup, yeni kapakları üzerine sımsıkı kapatın. Kavanozu temiz bir bezin üzerine ters çevirin ve soğuyana kadar öylece bırakın. Böylelikle, ağzı sıkı kapanmayan olursa farkedebilir, müdahale edebilirsiniz.

 

Kışlık domatesleriniz hazır. Kavanozlarınız ağzı açılana kadar uzun süre dayanır. Ancak, ağzı açıldıktan sonra buzdolabında saklayın ve en geç bir haftada tüketin.

 

Kışlık menemen sosu hazırlamak istiyorsanız : İnce ince doğradığınız yeşil biberleri yağda kavurun ve pişirdiğiniz domates sosuyla her ikisi de sıcakken karıştırın. Aynı şekilde kavanozlara doldurun, ağızlarını sımsıkı kapatın.

 

Pişirdiğiniz bu sosu, çeşitli çorbalarınızda, makarnalarınızda ve yemeklerinizde kullanabilirsiniz. Hem pratik hem lezzetli olacaktır.

 

Afiyet olsun :)

Lokum Sever Misiniz ?

Malum, yaz hala devam ediyor. Yaz meyveleriyle reçel yapmak, kışa hazırlanmak bu aralar yapılabilecek en güzel şeylerden biri. O güzelim şeftaliler, erikler... Kısaca yaz meyvelerinin hem kendisi çok lezzetli, hem reçelleri.

Ben de, geçen akşam, erik marmeladı yapmak üzere yola çıktım :) Erikleri önce yıkadım, sonra ölçülü şekerini üzerine ilave ederek kısık ateşte pişmeye bıraktım.

Ve televizyona daldım :))

Kokuya bir koştum ki, şeker iyice ağdalaşmış, neredeyse yanacak.

Hemen altını kapattım. Tezgahı sildim, kuruladım. Tezgaha sıcak haliyle marmeladımdan arta kalanı döktüm, soğumaya bıraktım. Ilınınca elimle küçük parçalara ayırdım.

Minik erik toplarını fındığa buladım ve işte size ev yapım müthiş lokumlarım...

Haydi siz de deneyin ve hiçbirşeyi ziyan etmeyin ;)

 

 

Vişne Likörü Sever Misiniz ?

Vişne en sevdiğim yaz meyvelerinden biridir. Reçeli, şurubu ve illa ki likörü pek güzel olur.

Geçen yaz koca bir kavanoza vişne likörü yaptım, ama yazlıkta unuttum :) Eee, likör bu, eskidikçe güzelleşiyor. Yaz başında içmeye başladık, ki neredeyse 9 ay dinlenmişti ve çok lezzetliydi.

İnternette pek çok tarifini bulabilirsiniz vişne likörünün. Farklı malzemeler ekleyen olduğu kadar, yapılışında da bir çok farklılıklar var. İçine tarçın, karanfil ilave edebilirsiniz. Ancak ben sıcak şarabı da pek sevmem, o yüzden ilave etmedim. Sadece vişne, şeker ve votka.

Gelelim tarifimize:

Malzemeler:

3 kg vişne

1,5 kg şeker

70 cl votka ( ben votka istanblue kullandım)

 

Yapılışı:

Vişneleri yıkayıp, saplarını temizleyin. 5 litrelik kavanoza vişnelerin tamamını yerleştirin. Üzerine tozşekeri dökün. Bir şişe votkayı üzerine boşaltın ve ağzını sıkıca kapatın. İşte bu kadar.

Karanlık, güneş görmeyen bir yere yerleştirin. İlk bir hafta boyunca günde bir defa altüst edin ki şeker tamamen erisin. Sonra bırakın karanlık dolapta uyusun.

Üç ay sonra vişne likörünüz servise hazırdır. Süzün ve şık bir şişe içine dökün, en az bir sene dayanacaktır. Yılbaşında dostlarınıza hediye edebilir, türk kahvesinin yanında ikram edebilirsiniz. Vişne tanelerini ise bir saklama kabında buzdolabında saklayın. Pasta süslerken kullanabilir veya aklınıza esince birkaç tane ağzınıza atabilirsiniz ;)

Ama yazlıkta unutmayın :)